วิเคราะห์คู่แข่ง SEO ต้องดูอะไรบ้างก่อนวางแผน

วิเคราะห์คู่แข่ง SEO คืออะไร ทำไมต้องทำก่อนวางแผน

วิเคราะห์คู่แข่ง SEO คือการถอดว่าเว็บที่ติดอันดับในคีย์เวิร์ดที่เราต้องการทำอะไรไว้แล้ว แล้วเทียบกับเว็บเราเพื่อหาช่องว่าง เหตุผลที่ต้องทำก่อนวางแผนคือหน้าผลค้นหาบอกมาตรฐานของตลาดนั้นให้เราฟรี ๆ อยู่แล้ว ว่าคอนเทนต์ระดับไหนถึงจะแข่งได้ ต้องมีลิงก์ประมาณเท่าไร และคนค้นต้องการหน้าแบบไหนจริง ๆ

ถ้าไม่ทำขั้นนี้ แผน SEO จะเกิดจากความรู้สึกของคนในทีมเป็นหลัก เช่น คิดว่าควรเขียนบทความเดือนละ 8 ชิ้น หรือคิดว่าต้องซื้อลิงก์เพิ่ม โดยไม่รู้ว่าคีย์เวิร์ดที่จะไปแข่งนั้นเว็บที่ติดอยู่มีอายุโดเมนนานกว่าเราหลายปีและมีเนื้อหาครอบคลุมเรื่องนั้นเป็นสิบหน้าแล้ว ผลคือทำงานเยอะแต่ไม่ขยับ เพราะเลือกสนามผิดตั้งแต่ต้น การวิเคราะห์ ก่อน ลงมือช่วยตัดสนามที่ยังไม่ควรลงในรอบนี้ออกไป

ขอบเขตของงานนี้ไม่ใหญ่เท่าที่คิด รอบแรกของเว็บขนาดกลางใช้เวลาประมาณ 1 ถึง 2 วันทำงานก็ได้ภาพพอตัดสินใจ สิ่งที่ต้องได้ตอนจบคือรายการงานที่เรียงลำดับแล้วว่าอะไรทำก่อน ไม่ใช่ไฟล์ข้อมูลกองโตที่ไม่มีใครกลับมาเปิด ถ้าอยากเห็นภาพว่าแผนที่ออกมาจากข้อมูลจริงต่างจากแผนที่เดาอย่างไร ดูได้จากขอบเขตงานในบริการรับทำ SEOว่ามีขั้นวิเคราะห์อะไรอยู่ก่อนเริ่มลงมือ

• รู้ว่าคีย์เวิร์ดไหนยังมีช่องให้แทรก และคีย์เวิร์ดไหนควรพักไว้ก่อน
• รู้มาตรฐานความลึกของเนื้อหาในเรื่องนั้น ก่อนจะเสียเวลาเขียนสั้นเกินไป
• รู้ว่าลิงก์ของคู่แข่งมาจากแหล่งแบบไหน ทำให้เห็นว่าอะไรพอทำตามได้จริง
• รู้จุดอ่อนเชิงเทคนิคของทั้งสองฝ่าย ทำให้จัดลำดับงานแก้ได้ถูก
• ได้เหตุผลประกอบเวลาต้องขออนุมัติงบหรืออธิบายแผนให้ผู้บริหาร

ควรเริ่มวิเคราะห์คู่แข่ง SEO จากจุดไหนก่อน?

เริ่มจากการเปิดหน้าผลค้นหาของคีย์เวิร์ดหลัก 5 ถึง 10 คำที่ธุรกิจเราต้องการจริง แล้วจดว่าใครติด 10 อันดับแรกซ้ำบ่อยที่สุด นั่นคือรายชื่อคู่แข่ง SEO ตัวจริงของเรา ไม่ใช่รายชื่อที่นึกขึ้นได้จากในวงการ

จุดนี้สำคัญเพราะ คู่แข่ง SEO คือเว็บที่ติดอันดับในคีย์เวิร์ดที่เราอยากติด ไม่จำเป็นต้องเป็นคู่แข่งทางธุรกิจ หลายครั้งเว็บที่ยึดหน้าแรกคือบล็อกความรู้ เว็บข่าว หรือเว็บรวมบทความของบริษัทที่ขายของคนละอย่างกับเรา ถ้าเราตั้งต้นจากรายชื่อคู่แข่งทางธุรกิจแล้วไปไล่ดูแต่เว็บพวกนั้น เราจะพลาดเว็บที่แย่งพื้นที่จริงไปทั้งหมด

ขั้นต่อไปคือดูว่าหน้าที่ติดอันดับเป็นหน้าประเภทไหน หน้าบริการ บทความสอน หน้ารวมรายการ หรือหน้าเปรียบเทียบ ประเภทหน้าที่ Google เลือกมาแสดงคือสัญญาณ search intent ที่ชัดที่สุด ถ้าหน้าแรกเต็มไปด้วยบทความให้ความรู้แต่เราเตรียมทำหน้าขายอย่างเดียว โอกาสติดจะต่ำมากไม่ว่าจะทำ on-page ดีแค่ไหน และควรจดไว้ด้วยว่ามีองค์ประกอบพิเศษอะไรบนหน้าผลค้นหา เช่น กล่องคำถาม แผนที่ วิดีโอ หรือโฆษณาเต็มด้านบน เพราะมันเปลี่ยนปริมาณคลิกที่อันดับหนึ่งจะได้จริง

• ค้นคีย์เวิร์ดหลักในโหมดไม่ล็อกอิน และตั้งภูมิภาคให้ตรงกับกลุ่มลูกค้า
• จดโดเมนที่ติดซ้ำมากกว่า 2 คีย์เวิร์ด ให้เป็นคู่แข่งหลัก 3 ถึง 5 ราย
• จดประเภทหน้าที่ติด และความยาวโดยประมาณของเนื้อหานั้น
• จดองค์ประกอบพิเศษบน SERP ที่กินพื้นที่ เช่น กล่องคำถามหรือแผนที่
• แยกคีย์เวิร์ดออกเป็น 3 กลุ่ม คือแข่งได้เลย ต้องสะสมก่อน และยังไม่ควรลง

เช็กลิสต์สิ่งที่ต้องดูก่อนวางแผน SEO มีอะไรบ้าง

เช็กลิสต์ที่ใช้ได้จริงมี 6 ด้าน คือคีย์เวิร์ดและ keyword gap, โครงเนื้อหาและ content gap, backlink profile, technical SEO, on-page และ local SEO สำหรับธุรกิจที่มีหน้าร้าน ทั้ง 6 ด้านนี้ควรเก็บข้อมูลของคู่แข่งและของเราคู่กันไป ไม่ใช่เก็บแต่ของคู่แข่งอย่างเดียว

วิธีทำที่ประหยัดเวลาที่สุดคือทำเป็นตารางเดียว ให้แถวเป็นหัวข้อที่ตรวจ และคอลัมน์เป็นเว็บของเราบวกคู่แข่ง 3 ถึง 5 ราย แล้วเติมข้อมูลลงช่องทีละด้าน ตารางแบบนี้จะบังคับให้เราเทียบเป็นเรื่อง ๆ ไม่ใช่อ่านเว็บคู่แข่งแบบเพลิน ๆ แล้วจำไม่ได้ว่าใครทำอะไร

เวลาเติมข้อมูล ให้เขียนสิ่งที่เห็นเป็นข้อเท็จจริงก่อน แล้วค่อยแยกช่องความเห็นไว้ท้ายตาราง เพราะการรีบสรุปว่าอะไรคือสาเหตุของอันดับเป็นจุดที่ทำให้แผนเพี้ยนบ่อยที่สุด

คีย์เวิร์ดและ Keyword Gap ที่คู่แข่งติดแต่เรายังไม่ติด

สิ่งที่ต้องได้จากด้านนี้คือรายการคีย์เวิร์ดที่คู่แข่งมีอันดับแต่เรายังไม่มี ซึ่งเรียกว่า keyword gap keyword gap เป็นจุดที่เห็นโอกาสได้ชัดที่สุดในบรรดาทั้ง 6 ด้าน เพราะมันบอกตรง ๆ ว่าตลาดกำลังค้นอะไรอยู่แล้วเราไม่มีหน้ารองรับ

ถ้าไม่มีเครื่องมือเสียเงิน ให้ไล่จากหน้าเนื้อหาของคู่แข่งเองก็ได้ เปิดดูรายการบทความหรือ sitemap ของเขา แล้วจดหัวข้อที่เราไม่มี จากนั้นจัดกลุ่มตามหัวเรื่อง ไม่ใช่ตามคำเดี่ยว ๆ เพราะสิ่งที่เราจะทำต่อคือสร้างหน้าใหม่หรือขยายหน้าเดิม ไม่ใช่ยัดคำเพิ่ม และควรเช็กด้วยว่าคำที่เจอทับกับหน้าที่เรามีอยู่แล้วหรือไม่ เพื่อไม่ให้เกิดหน้าชนกันเองภายหลัง

โครงสร้างเนื้อหาและ Content Gap

ด้านนี้ดูสองชั้น ชั้นแรกคือระดับเว็บ ว่าคู่แข่งครอบคลุมหัวเรื่องไหนเป็นชุด มีหน้าหลักหน้ารองเชื่อมกันอย่างไร ชั้นที่สองคือระดับหน้า ว่าหน้าที่ติดอันดับตอบประเด็นย่อยอะไรบ้าง ใช้ตาราง ภาพ หรือขั้นตอนประกอบไหม

เวลาเทียบ อย่าดูแค่จำนวนคำ ให้ดูว่าเขาตอบคำถามที่คนค้นน่าจะมีครบกว่าเราตรงไหน เพราะหน้าที่ยาวกว่าแต่ตอบไม่ตรงก็แพ้หน้าที่สั้นกว่าแต่ตรงประเด็นได้ จุดที่มักเจอช่องว่างคือประเด็นเรื่องราคา ข้อจำกัด และวิธีเลือก ซึ่งคนค้นอยากรู้แต่เว็บส่วนใหญ่เลี่ยงไม่เขียน หากต้องเริ่มจากการหาชุดคีย์เวิร์ดตั้งต้นก่อน อ่านวิธีทำได้ที่บทความวิธีหาคีย์เวิร์ดแล้วค่อยกลับมาเทียบกับสิ่งที่คู่แข่งมี

Backlink Profile และแหล่งที่มาของลิงก์คู่แข่ง

สิ่งที่ต้องดูคือลิงก์ของคู่แข่งมาจากเว็บประเภทไหน ไม่ใช่มีกี่ลิงก์ ลิงก์จำนวนมากจากเว็บไดเรกทอรีคุณภาพต่ำกับลิงก์ไม่กี่ลิงก์จากสื่อในอุตสาหกรรมเดียวกันให้ผลไม่เท่ากัน และมีความหมายต่างกันมากตอนวางแผน

ให้แยกรายการที่เจอออกเป็นสามกอง กองแรกคือแหล่งที่เราทำตามได้เลย เช่น สมาคม พาร์ตเนอร์ ลูกค้า สื่อที่รับเรื่องจากธุรกิจแบบเรา กองที่สองคือแหล่งที่ต้องใช้เวลาสะสมชื่อเสียงก่อน กองที่สามคือแหล่งที่ไม่ควรตามเพราะเสี่ยง หลายเว็บที่อันดับดีมีลิงก์เก่าที่มาแบบที่เราทำซ้ำไม่ได้ ถ้าอยากเห็นแนวทางทำลิงก์ที่ตรวจที่มาได้ ดูวิธีทำงานในบริการ backlinkเทียบกับที่เจอในตารางได้

Technical SEO ความเร็ว Core Web Vitals และมือถือ

ด้านเทคนิคดูสามเรื่องหลัก คือความเร็วและ Core Web Vitals บนมือถือ ความสามารถให้ Google เก็บหน้าได้ครบ และโครงสร้าง URL กับลิงก์ภายในที่ส่งน้ำหนักถึงหน้าสำคัญ วัดได้ด้วยเครื่องมือทดสอบความเร็วสาธารณะซึ่งใช้กับเว็บคู่แข่งได้เหมือนกัน

ข้อควรระวังคือเทคนิคเป็นเงื่อนไขพื้นฐาน ไม่ใช่ตัวชนะ การทำให้เว็บเร็วกว่าคู่แข่งเล็กน้อยไม่ได้แปลว่าอันดับจะแซง แต่ถ้าเว็บเราช้ากว่ามากหรือมีหน้าที่เก็บไม่ได้ ปัญหานั้นจะกลืนงานคอนเทนต์ทั้งหมด จุดที่ควรเช็กฝั่งเราให้ครบก่อนคือหน้าที่ต้องการอันดับถูก index จริงไหม มีหน้าซ้ำซ้อนกันไหม และลิงก์ภายในพาไปถึงหน้าสำคัญในไม่กี่คลิกหรือไม่ ถ้าไม่มีเวลาไล่เอง ใช้ขอบเขตของบริการตรวจเว็บ SEO Auditเป็นเช็กลิสต์ตั้งต้นได้

On-page ตั้งแต่ title heading ไปจนถึง schema

ด้านนี้เก็บง่ายและให้ผลไว เปิดหน้าที่ติดอันดับของคู่แข่งแล้วจด title กับคำอธิบายที่เขาใช้ โครง heading ตั้งแต่ H1 ถึง H3 รูปแบบย่อหน้าแรกของแต่ละหัวข้อ และมี schema ชนิดใดติดอยู่ไหม เช่น FAQ, breadcrumb หรือ Article

สิ่งที่ควรมองหาคือรูปแบบที่ซ้ำกันในหลายเว็บที่ติดอันดับ เพราะนั่นมักสะท้อนสิ่งที่คนค้นต้องการ เช่น ทุกเว็บที่ติดมีตารางเทียบ หรือทุกเว็บตอบคำถามตรง ๆ ในสองประโยคแรก แต่อย่าลอกถ้อยคำหรือโครงมาทั้งก้อน เพราะสุดท้ายหน้าของเราต้องมีอะไรที่เขาไม่มี ไม่ใช่มีเท่ากัน

Local SEO และ Google Business Profile ถ้าคู่แข่งเป็นธุรกิจท้องถิ่น

ถ้าคีย์เวิร์ดของเรามีแผนที่ขึ้นบนหน้าผลค้นหา ต้องเพิ่มด้าน local เข้าไปด้วย สิ่งที่ดูคือข้อมูลโปรไฟล์ธุรกิจของคู่แข่งครบแค่ไหน หมวดหมู่ธุรกิจที่เขาเลือก จำนวนและความสม่ำเสมอของรีวิว รูปภาพที่อัปเดต และความตรงกันของชื่อ ที่อยู่ เบอร์โทร ในทุกที่ที่ปรากฏ

ด้านนี้มักเป็นช่องว่างที่ได้เปรียบเร็วสำหรับธุรกิจที่มีหน้าร้านจริง เพราะคู่แข่งหลายรายลงแรงกับเว็บแต่ทิ้งโปรไฟล์ธุรกิจไว้ไม่อัปเดต ให้จดไว้เป็นงานแยกในแผน อย่ารวมกับงานคอนเทนต์ เพราะคนทำและรอบการวัดผลคนละแบบ

เครื่องมือวิเคราะห์คู่แข่ง SEO แบบฟรีกับเสียเงินต่างกันอย่างไร?

ต่างกันที่ความเร็วและความกว้างของข้อมูล ไม่ใช่ความถูกต้อง เครื่องมือฟรีให้ข้อมูลที่แม่นที่สุดคือหน้าผลค้นหาจริงและข้อมูลเว็บเราเองจาก Google Search Console ส่วนเครื่องมือเสียเงินซื้อเวลา เพราะรวบคีย์เวิร์ดและลิงก์ของคู่แข่งหลายเว็บมาให้ในไม่กี่คลิก

ข้อที่ต้องเข้าใจก่อนซื้อคือ ตัวเลขปริมาณค้นหา ทราฟฟิกประมาณการ และคะแนนความยากจากเครื่องมือทุกตัวเป็นค่าประมาณ ไม่ใช่ข้อมูลจริงจากคู่แข่ง ค่าพวกนี้ใช้เทียบกันภายในเครื่องมือเดียวได้ แต่ไม่ควรเอาไปสัญญาผลลัพธ์กับใคร และไม่ควรตัดสินใจใหญ่จากตัวเลขเดียวโดยไม่เปิด SERP ดูเอง

ข้อแนะนำตามงบคือถ้าเพิ่งเริ่มและมีคีย์เวิร์ดไม่เกิน 10 ถึง 20 คำ ใช้ของฟรีบวกแรงคนคุ้มกว่า ถ้าต้องดูแลหลายเว็บหรือหลายร้อยคีย์เวิร์ด ค่าเครื่องมือจะถูกกว่าค่าเวลาที่เสียไปกับการไล่มือ

วิเคราะห์คู่แข่งเสร็จแล้ว เอาไปวางแผน SEO ต่อยังไง?

แปลงข้อมูลเป็นแผนด้วยสามขั้น คือจัดกลุ่มงานตามด้านที่พบช่องว่าง ให้คะแนนแต่ละงานด้วยผลที่คาดว่าจะได้เทียบกับแรงที่ต้องลง แล้วเรียงเป็นลำดับงานราย 30 60 และ 90 วัน สิ่งที่ต้องได้คือรายการงานที่มีเจ้าภาพและกำหนดเวลา ไม่ใช่ข้อสังเกตลอย ๆ

ตอนแปลงเป็นงานคอนเทนต์ ห้ามยกโครงเนื้อหาคู่แข่งมาทั้งก้อน ให้เอาประเด็นที่เขาตอบแล้วเป็นพื้น แล้วเพิ่มสิ่งที่เรามีแต่เขาไม่มี เช่น ตัวอย่างจากงานจริงของเรา ตัวเลขต้นทุนในบริบทไทย ขั้นตอนที่ละเอียดกว่า หรือข้อจำกัดที่คนอื่นไม่พูด นั่นคือเหตุผลเดียวที่หน้าใหม่ของเราควรได้พื้นที่แทนหน้าเดิมที่อยู่มาก่อน

ลำดับที่มักได้ผลก่อนคือแก้ของที่มีอยู่ก่อนสร้างของใหม่ เพราะหน้าที่เคยมี impression อยู่แล้วแต่ยังไม่ติดหน้าแรกมักขยับง่ายกว่าหน้าที่เริ่มจากศูนย์ หลังจากนั้นจึงเติมหน้าใหม่ตาม keyword gap และค่อยไปงานลิงก์ ส่วนการวัดผลให้ตั้งเป้าเป็นช่วง เช่น ตำแหน่งเฉลี่ยของคีย์เวิร์ดกลุ่มเป้าหมายและจำนวนคีย์เวิร์ดที่เข้าหน้าแรก โดยดูผลเป็นรายเดือน ไม่ใช่รายวัน เพราะอันดับแกว่งตามธรรมชาติ

• จัดงานที่พบเป็น 4 กอง คือคอนเทนต์ on-page เทคนิค และลิงก์
• ให้คะแนนผลที่คาดได้เทียบแรงที่ต้องลง แล้วทำกองที่คะแนนสูงก่อน
• เริ่มจากขยายและรวบหน้าที่มีอยู่ ก่อนสร้างหน้าใหม่ตาม keyword gap
• ตั้งตัวชี้วัดล่วงหน้าเป็นช่วงเวลา และบันทึกสถานะตั้งต้นไว้เทียบ
• ทบทวนแผนทุก 30 วัน และปรับลำดับตามผลจริง ไม่ใช่ยึดแผนแรกตลอดปี

ทำเองเทียบจ้างมืออาชีพวิเคราะห์คู่แข่ง SEO แบบไหนคุ้มกว่า?

ถ้าเว็บเล็กและคีย์เวิร์ดไม่เกิน 10 ถึง 20 คำ ทำเองคุ้มกว่า เพราะข้อมูลสำคัญอยู่บนหน้าผลค้นหาที่ใครก็เปิดดูได้ แต่ถ้าคีย์เวิร์ดเยอะ ตลาดแข่งสูง หรือไม่มีคนดูแลประจำ การจ้างจะคุ้มกว่าในแง่เวลาและความลึกของข้อมูล

ต้นทุนที่คนมักลืมคือเวลาเรียนรู้เครื่องมือและเวลาตีความ ข้อมูลชุดเดียวกันคนที่เคยเห็นหลายอุตสาหกรรมจะอ่านออกเร็วกว่า และความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุดของการทำเองรอบแรกคือสรุปเร็วเกินไปว่าคู่แข่งอันดับดีเพราะทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง แล้วยกทั้งแผนไปทางนั้น ซึ่ง อาจ ไม่ใช่สาเหตุจริงเลย

ทางสายกลางที่ใช้ได้ดีคือจ้างทำรอบแรกให้ได้รายงานพร้อมเหตุผลและวิธีทำ แล้วให้ทีมเราทำรอบติดตามเองในรอบถัดไป วิธีนี้ได้ทั้งความเร็วและความรู้ที่อยู่กับทีม และควรขอให้ผู้รับงานอธิบายที่มาของทุกข้อสรุปให้ตรวจย้อนได้

ที่ SEONo1 เราเริ่มทุกงานจากการวิเคราะห์หน้าผลค้นหาจริงและตรวจเว็บลูกค้าก่อนเสนอแผน เพื่อให้ทุกข้อในแผนมีเหตุผลกำกับว่ามาจากข้อมูลอะไร ถ้าต้องการเทียบขอบเขตงานและงบก่อนตัดสินใจ ดูรายละเอียดได้ที่หน้าแพ็กเกจและขอบเขตงาน